Yapay Zekanın Yükselişi (Tekillik)

Genel Berkay Eren Ürün

“Çok trajikti. Yapay zekanın gelişimine en büyük katkıyı yapan bilim insanlarından biriydi fakat gelinen nokta… Yıllar önce ekibiyle beraber insandan daha zeki bir robot yapmayı başarmışlardı ancak bunun neden olabileceği sonuçları hiç tahmin edememişlerdi. Şimdi kapı girişinde görünüşte insandan ayırt etmenin neredeyse imkansız olduğu ancak zeka olarak insanları üçe katlayan bir grup robot onlara laboratuvarı terk etmelerini söylüyordu. Direnemezlerdi robotlar onlardan daha güçlüydü. Yardım çağıramazlardı, gelecek olan robot polisler insanları çok sevmezdi. Artık insanlar azınlıktı.”

Belki işler bu kadar kötü olmayacak fakat bu noktaya gelme ihtimali var. Robotların bizden daha zeki olduğu bir dünya… Şu an bilim kurgu gibi görünse de teknik olarak mümkün, hatta bunun ne zaman olacağını tahmin bile edebiliyoruz.

Tekillik (Singularity)

Tekillik normalde fizikte ve matematikte kullanılan bir terim. Fizikte tekillik, karadelikte kütle çekim alanının ve uzay bükülmesinin sonsuz hale geldiği bölgeyken matematikte fonksiyonlarda kullanılan bir terimdir. Popüler anlamıyla tekillik ise yapay zekanın insan zekasını geçmesidir.

Yapay Zekaİşte örnek bir mutfak robotu

İnsandan Zeki Mutfak Robotu

Robotların insanlardan zeki olduğu pek çok film veya kitap görmüşüzdür. Bunlar genelde bize imkansız gelir. Aslında biraz düşünürsek teknolojinin ne kadar hızlı ilerlediğini, teknolojimizin ne kadar akıllı hale geldiğini fark edebiliriz. Eskiden cep telefonu bile yokken şimdi telefonumuza sadece “Hey Siri” veya “OK Google” diyerek istediğimizi yaptırıyoruz. İlk bilgisayar sadece matematik işlemi yapmak için bir oda alana ve bir servete ihtiyaç duyarken 1997 yılında DeepBlue dünya satranç şampiyonunu yendi ardından bir bilgisayar için satrançtan daha zor olan Go adlı oyunda Google’ın DeepMind’ı dünya şampiyounu Lee Sedol’u yendi. 2000’li yıllarda neredeyse her evde bir bilgisayar vardı. Şu anki bilgisayarlarımızın işlem gücü ise eskiden hayal edemeyeceğimiz seviyede yüksek.

Alpha Go webnoloji

Aslında bütün bu gelişme yaklaşık yarım asır önce Gordon Moore tarafından tahmin edilmişti. Moore’un 1965 yılında ortaya attığı kanun her 18 ayda devredeki eleman sayısının iki katına çıkacağını ön görmüştü. Bu yasa günümüzde hala geçerliliğini sürdürmekte. Ve böyle giderse 2040 civarlarında tekilliğe ulaşacağız. Fakat minik bir problem var: Kuantum fiziği. Moore yasasını takip etmeye çalışan Intel gibi üreticiler devre elemanlarını gelecek nesillerde o kadar küçültmek zorunda olacaklar ki atom altı parçacıkları ilgilendiren kuantum fiziği ile uğraşmak durumunda kalacaklar. Tabi ki hiçbir üretici kendini kuantum mekaniği içinde kaybetmek istemediği için farklı yollar bulmak zorundalar. Silikon yerine karbon nanotüpler kullanmak veya 3D stacking ile veri iletimini hızlandırmak bunlardan bazıları.

Moore kanununun tıkandığı noktaya daha şimdiden pek çok çözüm önerisi var. Yani yapay zekanın önünde çok büyük bir engel yok. 2020’den 2050’ye kadar çeşitlenen farklı tahminler olsa da bize göre 2045 yılında gerçekten insandan zeki ve ciddi derecede işlevsel bir yapay zeka göreceğiz.

webnoloji yapay zeka

Ya Mutfak Robotu Çırpmayı Reddederse?

Tekilliğe ulaştıktan sonra neler olacağı biraz karışık. Dünya üzerinde var olduğumuz süre boyunca hiç bizden daha zeki bir tür görmedik. Dolayısıyla bu konuda hiç tecrübemiz yok. Bir robotun kendi varlığının farkına varmasının, plan yapabilmesinin, hayal edebilmesinin nasıl sonuçlanacağını bilmiyoruz. Bununla beraber asıl problem ilk ürettiğimiz zeki robotun bizim ürettiğimizden daha zeki robot üretebilecek olması. Bu işlem sonsuza kadar sürebilir. Bir noktadan sonra insanlar güçsüz ve aptal minik varlıklar olarak kalabilirler. Kendi teknolojimiz bizi yok edebilir. Teknolojinin getirdiği böyle “ufak” bir yan etkiyi engellemek için Isaac Asimov’un bir kısa hikayesindeki üç kural ilgi çekici görünüyor:

  1. Bir robot asla bir insana zarar veremez veya eyleme geçmeyerek zarar görmesine müsaade edemez.
  2. Bir robot insandan gelen emirlere ilk kural ile çelişmediği sürece uymalıdır.
  3. Birinci ve ikinci kural ile çelişmediği sürece bir robot kendi varlığını olabildiğince uzun süre korumalıdır.

Eğer robotları en başından bu kurallara uyacak şekilde geliştirirsek bizim yararımıza olabilir. Tabi robotlar bizden zeki olacağından bu kuralları geçersiz kılmaları ne kadar zor olur bilemiyoruz.

İyi Kalpli Mutfak Robotu

Eksik organların mekanik benzerleriyle tamamlanması dışında doğrudan beynin içindeki verileri yapay zekaya aktarmanın da mümkün olabileceği söyleniyor. Gelecekte tamamen mekanik insanlar göreceğiz.

Tabi ki robotların dehşet verecek kadar zeki olup tüm insanlığı yok etmesi kesin değil. Onun yerine her şey istediğimiz gibi giderse yeni bir çağa geçebiliriz. Teknolojinin hiç olmadığı kadar hızlı

geliştiği, neredeyse her işi robotların yaptığı, yaşam standartlarının yükseldiği bir çağ. Gelişen teknoloji ile göremeyenler görebilir, kolunu kaybetmiş insanlar yüksek teknolojili mekanik kollar

kullanabilir hatta bir noktadan sonra insan-robot ayrımı ortadan kalkabilir. İnsan-robot ömrü birkaç katına çıkabilir.

Tahmin etmek zor… Neler olacağını önümüzdeki 20-30 yılda göreceğiz. Belki torunlarımıza eskiden çoğu işi insanlar yapardı dediğimizde şaşıracaklar. İnsan ömrü 70 yıldı dediğimizde hayretler içinde kalacaklar. Umarız her şey hayal ettiğimiz gibi olur.

Sizin Düşünceniz?

Sosyal Ağlarda Paylaş

Berkay Eren Ürün

Bilimi, sporu, tarihi ve teknolojiyi çok seven biri. Animasyona ve donanımlara özel bir ilgisi var.

“Yapay Zekanın Yükselişi (Tekillik)” üzerine 2 yorum

  1. Hamdi dedi ki:

    Merhaba güzel bir yazı olmuş ama şu noktayı hiç anlayamadım.

    Şimdi kim neden insanlardan daha zeki robot üretmek istesin ki? Diyelim belli bi amaç için bu istendi peki robotların insanlığı yok etmesine insanlar niye izin verecek?

    Yani henüz ortada böyle bi durum yokken biz niye bundan korkmak durumunda kalıyoruz?

    1. Fark etsek de fark etmesek de yapay zekayı hayatımızın her alanında kullanıyoruz. Siri, video oyunları, otonom arabalar sadece birkaç küçük örnek. . Bundan 15 yıl önce Siri gibi günümüz için basit bir yapay zekayı hayal etmek bile her halde çılgınlık olurdu. Aslında bakarsanız yapay zekayı geliştirmek teknolojik gelişme demek, teknolojik gelişme ise bilimin ve yaşam standartlarının yükselmesi demek. Bu ve bunun dışında (tabi ticari sebepler de dahil) pek çok sebepten ötürü Intel gibi firmalar işlem gücünü sürekli attırıyor. Dolayısıyla yapay zeka da gelişiyor. Tabi şu ana kadarki yapay zekalar bizi katletmeye çalışmamasının pek çok nedeni var. Günümüzdeki hiçbir yapay zeka doğru veya yanlışın bilincinde değil ve duygulara sahip olamaz, plan yapamaz. Aslında bazı öğrenebilen yapay zekalar hariç günümüzün yapay zekaları ne yapacakları programlanmış yazılımlar gibiler.
      Şimdi lütfen işlem gücünün arttığını düşünün (bu ne olursa olsun olacak teknolojik gelişmeyi durdurmanın bir anlamı yok). Artan işlem gücü dolayısıyla yapay zeka gelişecek ve bir noktada insanın işlem gücünü geçecek. İnsandan daha zeki, öğrenebilen, kendini geliştirebilen ve kendi ahlak kuralları olan bir zeka. Elbette kimse robotların dehşet saçmasına izin vermeyecek (Askeri kullanımı bilemiyoruz maalesef) fakat böyle bir şeyin üstesinden nasıl geleceğimiz hakkında kimsenin tam bir fikri yok. Sonuçta oluşan zeka bizden daha üstün olacak.
      Sonuç olarak kimsenin bir şeyden korkmasına gerek yok. Teknoloji elbet gelişecek, işlem gücü artacak ve yapay zeka insanı geçecek. Fakat sonrası hakkında karamsar olmaya gerek yok elbet kimse yapay zekayı geliştirmeye çalışırken insanlığı yok etmek istemez. Gerekli önlemler alınacaktır 🙂 Teknoloji bizim için var.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Yapay Zekanın Yükselişi (Tekillik)

2